OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA -
DWÓR W RZEPLINIE

Dwór w Rzeplinie jest budowlą neoklasycystyczną z elementami baroku. Obecny

 

 budynek powstał na początku XIX wieku (prawdopodobnie w 1812 r) na miejscu

 

 poprzedniego i przy wykorzystaniu dawnych piwnic o sklepieniach kolebkowo-

 

krzyżowych. W połowie XIX wieku budowlę opisywano jako dwór o parterze z kamienia

 

 łamanego i piętrze z cegły palonej na wapno, murowany, pokryty gontami,

 

 zamieszkały, w stanie dobrym (…) Dom powyższy postawiony przy wzgórzu, z

 

 wysypką od frontu tak, że parter frontu stanowi pierwsze piętro od tyłu, parter zaś od

 

 tyłu zagrodzonym jest z frontu murem i wysypką z ziemi. Dwór posiadał od frontu

 

 ryzalit z nadstawką w górnej kondygnacji, poprzedzony wspartym na dwóch parach

 

 kolumn gankiem, nad którym usytuowano balkon otoczony z trzech stron dekoracyjną

 

 żeliwną balustradą. Po obu stronach drzwi wejściowych i w bocznych ścianach ryzalitu

 

 umieszczono zamknięte półokrągło okna. Pozostałe okna – o kształcie prostokątnym –

 

 rozmieszczone regularnie, wzbogacono wydatnymi parapetami i nadokiennikami, w

 

 elewacji frontowej w formie trójkątów, w tylnej i bocznych – złożonych z gzymsów

 

 odcinkowych. Całość wieńczył dach dwuspadowy, naczółkowy. 

 

Na styku kalenicy dachu korpusu głównego z daszkiem ryzalitu frontowego widniała

 

 latarnia o czworokątnej podstawie. Ówczesny widok dworu przedstawił na obrazie

 

 datowanym na pierwszą połowę XIX wieku August Stanisław Postawka. Za czasów

 

 Gautierów zmienia się częściowo wygląd dworku – czterokolumnowy portyk zostaje

 

 zastąpiony sześciokolumnowym, a przestrzeń pomiędzy skrajnymi kolumnami i ścianą

 

 ryzalitu zabudowano ściankami z otworami okiennymi – podobnie jak w ścianach

 

 ryzalitu – zamkniętymi półokrągło. Wieńcząca dach wieżyczka-latarnia uzyskuje

 

 przekrój sześcioboku. Po wkroczeniu, w 1939 r. do naszego kraju, Niemców.

 

 Zamieszkali oni we dworze i stworzyli tam magazyn. Taki wygląd dworu przedstawia

 

 fotografia z roku 1942.

 

Największe jednak zmiany w zespole dworskim zaszły po powojennej parcelacji

 

 majątku i przejęciu dworu przez Skarb Państwa. Pałac został częściowo

 

 rozszabrowany. Usunięto wówczas z elewacji frontowejkolumnowy ganek z tarasem, a

 

 dawne drzwi na balkon zastąpiono prostokątnym oknem. Zlikwidowany został kolisty

 

 podjazd, podzielono stary park, a jego część przeznaczono na uprawę warzyw. Przy

 

 okazji wycięto też wiele okazów starodrzewia. Z czasem w pałacu powstała szkoła,

 

 która funkcjonowała do 1999 r Odrestaurowany obecnie budynek dworku w

 

 Rzeplinie stanowi jakby podsumowanie poszczególnych etapów jego budowy.

 

 Formą czterokolumnowego ganku (teraz otwartego) nawiązuje częściowo do 

 

jego bryły z początku XIX wieku, wielokątną latarnią na szczycie dachu – do

 

 czasów Gautierów. Jednocześnie został podkreślony neoklasycystyczny charakter

 

 obiektu, m.in. poprzez wprowadzenie boniowanej okładziny na poziomie

 

 przyziemia i w narożnikach kondygnacji wyższej, płycin pod- i nadokiennych 

 

(z dekoracyjnym motywem girlandy z liści laurowych), powiek w połaciach

 

 dachowych doświetlających przestrzeń poddasza. Ostrołukowe niegdyś

 

 zamknięcia okienek w naczółkach elewacji szczytowych zamieniono na

 

 półokrągłe, korespondujące z oknami ryzalitu frontowego. Nowym elementem

 

 wzbogacającym bryłę budynku jest czterokolumnowy portyk zwieńczony

 

 trójkątnym naczółkiem, poprzedzony szerokimi tarasowymi schodami

 

 prowadzącymi do ogrodu.

 

Odtworzono kolisty podjazd przed elewacja frontową. Podczas prac renowacyjnych natrafiono na relikty dawnego założenia – stare fosy z fragmentami kamiennych murów oporowych, fragmenty lochów prowadzących niegdyś w stronę stawu. Na terenie zespołu znajduje się jeszcze dawna lodownia.

Wpis do rejestru zabytków: A-479 z 9.05.1983

Źródło: http://www.dworymalopolski.pl/